روزگاری نه‌چندان دور، فرش دستباف ایرانی کالای بی‌رقیب بازار جهانی بود؛ چنان‌که در ابتدای دهه ۱۳۸۰ بیش از یک‌سوم تجارت جهانی این صنعت، سهم ایران بود. رکورد صادرات در این دو دهه به سال ۱۳۹۰ با ۵۵۷ میلیون دلار صادرات باز می‌گردد. اما از آن نقطه به بعد، افول فرش دستباف ایرانی در بازار های جهانی آغاز شد.
ایران، با محدود کردن ارتباط خود با دنیا، این بازار را به کشورهایی با تولید انبوه ارزان و بازاریابی تهاجمی باخت؛ هند، پاکستان و نپال با نیروی کار ارزان، تولید در مقیاس بالا، گسترش شبکه توزیع جهانی، و با الگوبرداری از طرح‌های اصیل فرش ایرانی، سهم بزرگی از بازار سنتی ایران را جذب کردند.
این نمودار روایتی است از داستان از دست رفتن جایگاه تاریخی ایران: صادرات فرش دستباف از نیم‌میلیارد دلار در ابتدای دهه ۹۰ به زیر ۴۰ میلیون دلار در سال‌های اخیر رسیده است؛ سقوطی که بیش از هر چیز نشان می‌دهد اگر سیاست، برند ملی و زنجیره تأمین بازتعریف نشود، بازگشت «فرش ایرانی» به «عرش» دیگر ساده نخواهد بود.
.
#ZharfaDataLab
#مرکز_داده_پژوهی_ژرفا